Nobel gwoli Herty Mueller

27 lipca, 2020
Category: odmienne

*Tegoroczna laureatka literackiej nagrody Nobla, niemiecka pisarka Herta Mueller, została nagrodzona jako ów, „która łącząc intensywność poezji i szczerość prozy prezentuje świat wykorzenionych” – napisała w uzasadnieniu werdyktu Akademia Szwedzka. *

Herta Mueller należy do czołowych postaci współczesnej literatury niemieckiej. Uznanie przyniosła jej powieść „Niziny” a mianowicie rodzaj antyidylli – przy poetycki i zjadliwy sposób opisująca życie na wsi. Napisana 2 lata po przeprowadzce sluzace do Berlina Zachodniego, powieść „Podróżując na jakiejs nodze” to krytyczne spojrzenie na współczesne społeczeństwo niemieckie, uwikłane przy postmodernistyczny labirynt miejskiego życia. Wydane później „Sercątko”, „Dzisiaj lepiej byłoby nie spotkać siebie” i „Obce przekonanie albo życie jest jakim sposobem pierdnięcie w latarni” podejmują problematykę życia i stosunków międzyludzkich po totalitarnym państwie – oferuje wydawnictwo Ciemne, które publikuje książki Mueller po polsku.

Tegoroczna noblistka przyszła dzieki świat w 1953 roku kalendarzowego w Nitzkydorf w Rumunii, w rodzinie rumuńskich Szwabów. Był to czas, gdy mniejszość niemiecka w Rumunii czuła się podwójnie zagrożona: po pierwsze konsekwencjami przegranej u boku Hitlera wojny, po drugie szykanami komunistycznego państwa. Społeczność rumuńskich Szwabów jest bardzo konserwatywna jak i równiez od wieków świadomie izolowała się od momentu otaczających pierwotnego Rumunów. Tata Mueller wspominał służbę przy SS jako najwspanialszą przygodę swego życia.

Pierwsza powieść pisarki a mianowicie opublikowane po 1984 roku kalendarzowego „Niziny” a mianowicie stanowiła swego rodzaju rozliczenie sposród dzieciństwem, opisała w tej dziewczyny mentalność mieszkańców rodzinnej wsi, niszczące indywidualizm struktury społeczne. Po albumów tematycznych debiutanckiej powieści, Mueller została opluta w trakcie wizyty przy Nitzkydorf, zaś wioskowy fryzjer odmówił strzyżenia jej dziadka, do tej pory stałego klienta.

Mueller wychowywała się w aurze lęku poprzednio represjami komunistów. Jej pierwowzór w 1945 roku została deportowana do obozu robocie na Ukrainie, gdzie spędziła pięć latek. Mueller ukończyła w roku 1976 szkola glówna romanistyczne i germanistyczne po Temeswarze, potem została pracownikiem jako tłumaczka w fabryce maszyn. Pracę straciła jednakze już w roku 1979, po tymze, jak odrzuciła ofertę współpracy ze służbami bezpieczeństwa, bo nie chciała szpiegować swego męża i przyjaciół.

Mueller mieszkała po Temeswarze i Bukareszcie. Chwytała się nastepnie różnych dorywczych zajęć, tłumaczyła, udzielała korepetycji, ale pracodawcy wcześniej badz później dowiadywali się, że nauczycielka pierwotnego dzieci jest „wrogiem narodu” i pisarka znowu zostawała bez pracy. Przy końcu, nie wytrzymując życia w klimacie nagonki, pogróżek, anonimowych telefonów złożyła przy roku 1985 wniosek na temat wyjazd sposród kraju. Sluzace do chwili zdobycia paszportu w roku 1987 i wyjazdu do Berlina Zachodniego nie wolno jej było opuszczać miejsca zamieszkania ani publikować.

Herta Mueller zamieszkała po Berlinie, w którym miejscu mieszka do dziś, głównym tematem do niej książek są jednak wspomnienia z Rumunii. Niemieccy krytycy literaccy interesowali się, dlaczego pisarka nie zaczęła pisać o panstwie, w którym od tylu lat żyje, o niemieckich problemach. Mueller odpowiadała, że pisze w ten sposób, o czym pisać musi, w ten sposób, co ją najbardziej zraniło. „Nie mogę po prostu odłożyć mojej głowy do skrytki, muszę nią myśleć ciagle. Ponad 30 lat żyłam w dyktaturze, nie będę potrafiła całkowicie odgrodzić wiele, co przyjmuję do wiadomości odkąd żyję na Zachodzie, nad czym się rozmyslalam, od ludzi problemów, które przywiozłam sposród sobą” a mianowicie powiedziała w jednym z wywiadów.

Polskie przekłady książek Mueller publikuje wydawnictwo Czarne. Do tej pory ukazały się: „Niziny” (2006), „Sercątko” (2003), „Lis już wtedy był myśliwym” (2005), „Król kłania się i zabija”(2005), „Dziś wolałabym wlasnej osoby nie spotkać” (2004), „Głód i jedwab” (2008) oraz „Człowiek wydaje sie byc tylko bażantem na tym świecie” (2006). W przygotowaniu wydaje sie byc następna powieść: „Huśtawka oddechu”. (PAP)

aszw/ jbr/

We use cookies to provide you with the best possible experience. By continuing, we will assume that you agree to our cookie policy