Krystian Lupa kończy 70 lat

27 lipca, 2020
Category: inne

*Wyreżyserował metrów. in. „Kalkwerk”, „Wymazywanie” i „Miasto snu”. Na scenie interesuje jego postać – uwikłana w sprzeczności, pełna psychologicznych niuansów, skrajnych namiętności. Reżyser teatralny, scenograf Krystian Lupa skończy w czwartek 70 latek. *

Lupa wydaje sie uznawany zbytnio jednego z najwybitniejszych współczesnych polskich reżyserów; należy az do artystów wszechstronnych – absorbuje się też scenografią, grafiką, jest pisarzem teatralnych scenariuszy i realizacji, tłumaczem i pedagogiem.

Wiele jego spektakli zalicza się do najważniejszych przedstawień przy historii współczesnego teatru naszego. Są to m. in.: „Pragmatyści” Stanisława Ignacego Witkiewicza, „Marzyciele” Roberta Musila (1988), czy „Immanuel Kant” Thomasa Bernharda (1996).

Wyreżyserował też m. in. „Lunatyków. Escha, czyli Anarchię” (1995) a mianowicie adaptację drugiej części powieści Austriaka Hermanna Brocha pt. „Lunatycy”, „Braci” (1988) a mianowicie spektakl na podstawie „Braci Karamazow” Fiodora Dostojewskiego, „Factory 2” (2008) a mianowicie spektakl według własnego scenariusza inspirowany życiem i twórczością Andy’ego Warhola, a także „Kalkwerk” (1992), „Wymazywanie” (2001), „Persona. Marilyn” (2009), „Persona. Ciało Simone” (2010), „Miasto snu (2012).

Początkowo związany był wraz z Teatrem wykladzinom. Norwida po Jeleniej Górze, później, od 1984 roku – wraz z Starym Teatrem w Krakowie. Swoje spektakle realizował także m. in. w Teatrze Polskim we Wrocławiu, Teatrze Dramatycznym w stolicy polski i Teatrze Rozmaitości w Warszawie.

Lupa określa relację aktor-widz jako relację przeciwników. „Aktor postanawia traktować widza jako powiernika (… ) albo – jakim sposobem przeciwnika, którego trzeba zdobyć” – mówił w 2009 roku w czasie wykładu w ramach cyklu „Wiedzieć, żeby być”, przygotowywanego w Nowym Teatrze Krzysztofa Warlikowskiego. W refleksji Lupy, właśnie traktowanie widza przez aktora jako przeciwnika jest w teatrze „na porządku dziennym” i jest tak „za każdym wspólnie, każdego wieczoru, kiedy aktor staje w scenie”.

Urodził się 7 listopada 1943 roku przy Jastrzębiu Zdroju. Zanim zaangażował się po działalność teatralną, studiował na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Wkrótce jednakze porzucił ów kierunek studiów i zdał egzaminy do krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Dyplom dzieki Wydziale Grafiki uzyskał w 1969 r.. Później przez dwa okres studiował reżyserię w łódzkiej Państwowej Wyższej Szkole Filmowej Telewizyjnej i Teatralnej. Przy 1973 r. dostał się na Wydział Reżyserii Dramatu Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie (do 1977).

W czasie studiów Lupa miał okazję poznać Konrada Swinarskiego. Uczęszczał sluzace do niego dzieki zajęcia sposród analizy dramatów oraz asystował przy wykonania „Hamleta” w Starym Teatrze. To właśnie od Swinarskiego uczył się pracy sposród aktorem. Duzy wpływ w Krystiana Lupę miał również teatr Tadeusza Kantora.

Jest autorem zbioru szkiców „Utopia i jej mieszkańcy” (1994) oraz tomów prozy a mianowicie „Labirynt” (2001), „Podglądania” (2003) i „Utopia 2. Penetracje” (2003), po których znalazły się fragmenty od lat prowadzonych przez Lupę dzienników.

Od czasu 1 października Lupa wydaje sie byc reżyserem Teatru Polskiego we Wrocławiu.

Krystian Lupa był wielokrotnie nagradzany w Polsce jak i równiez za granicą; otrzymał m. in. nagrodę im. Konrada Swinarskiego (nagroda przyznawana za posrednictwem miesięcznik „Teatr”) za reżyserię przedstawienia „Marzyciele” Roberta Musila w Starym Teatrze dywanom. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie (sezon 1987/1988), nagrodę dywanom. Leona Schillera (1992) a takze – jako pierwszy Polak – Europejską Nagrodę Teatralną (2009), nazywanej również teatralnym Oscarem.

Zrealizowanie sceniczne Lupy nagradzano czesto na festiwalach i konfrontacjach teatralnych. Wśród najważniejszych wyróżnień znajdują się: Grand Prix – Nagroda Krytyków Francuskich za najlepszy spektakl zagraniczny we Francji w okresie 1998/99 gwoli przedstawienia „Lunatycy” (1999), przygotowany z artystami Starego Teatru w Krakowie, nagrodę Sekcji Krytyków ITI za popularyzację polskiej zwiazanych z kultura teatralnej za granicą (2000); Austriacki Krzyż Zasługi (2001); francuski Order Sztuk Pięknych i Nauk Humanistycznych (2002). (PAP)

agz/ ls/

We use cookies to provide you with the best possible experience. By continuing, we will assume that you agree to our cookie policy